Tafels oefenen: slimme volgorde, trucs en spelletjes
In groep 4 en 5 leren kinderen de tafels. Vanaf groep 6 wordt verwacht dat ze die vlot kennen, want delen, breuken en kommagetallen bouwen erop voort. Wie bij 7 × 8 nog moet tellen, heeft minder ruimte over voor het echte nieuwe werk. Zo help je thuis. Wil je kind meteen aan de slag? Oefen de tafels gratis online.
Het zijn er minder dan je denkt
De tafels van 1 tot en met 10 lijken 100 sommen. Maar 3 × 8 is hetzelfde als 8 × 3: wie dat doorheeft, heeft er ineens bijna de helft minder. Haal je daarna de makkelijke tafels van 1, 2, 5 en 10 eraf, dan blijven er maar 21 sommen over om echt te leren.
Omdraaien mag bij keer altijd. Laat het je kind zien met een rooster van knikkers dat je een kwartslag draait.
Een slimme volgorde
Oefen niet van de tafel van 1 naar de tafel van 10, maar van makkelijk naar moeilijk, zodat elke nieuwe tafel steunt op een tafel die je kind al kent.
- Tafel van 1 en 10. Bijna gratis: 1 × 7 = 7 en 10 × 7 = 70.
- Tafel van 2 en 5. Verdubbelen en ‘de helft van 10 keer’. Veel kinderen kennen ze al.
- Tafel van 4. Het dubbele van de tafel van 2: 4 × 6 is 2 × 6 en dat nog eens.
- Tafel van 3 en 9. 9 keer is 10 keer min één keer: 9 × 7 = 70 − 7 = 63.
- Tafel van 6 en 8. Het dubbele van 3 en van 4: 6 × 7 = 3 × 7 + 3 × 7 = 21 + 21.
- Tafel van 7. Als laatste: bijna alles uit deze tafel ken je dan al uit andere tafels.
- Tafel van 11 en 12. Uitbreiding: 12 × 6 = 10 × 6 + 2 × 6 = 60 + 12.
Ankertafels: rekenen vanuit wat je al weet
De tafels van 1, 2, 5 en 10 heten ook wel ankertafels. Een som die je kind (nog) niet uit het hoofd weet, kan het afleiden van een anker in de buurt. Dat is geen valsspelen: juist zo raken de sommen verbonden en blijven ze beter hangen.
Een keer meer of minder dan een anker, of het dubbele van een tafel die je al kent.
Delen is keer, maar dan andersom
In groep 6 wordt delen net zo belangrijk als vermenigvuldigen. Leer delen daarom niet als iets nieuws, maar als een vraag over een tafel: 56 : 8 betekent ‘welk getal keer 8 is 56?’ Elke tafelsom hoort bij een familie van vier.
Bij delen met rest zoek je het grootste tafelfeit dat er nog in past. Wat overblijft is de rest, en die is altijd kleiner dan het getal waardoor je deelt.
5 × 4 = 20 past in 23, 6 × 4 = 24 niet meer. 23 − 20 = 3.
Vlot is iets anders dan opzeggen
Veel kinderen kunnen een tafel foutloos opzeggen, maar moeten bij een losse som toch het rijtje aflopen. Het doel is dat een som meteen ‘klaarligt’: binnen een paar seconden, zonder te tellen. Dat bereik je met:
- Kort en vaak. Vijf minuten per dag werkt beter dan een uur op zaterdag.
- Door elkaar. Vraag 7 × 6, dan 3 × 8, dan 42 : 7, niet de tafel van voor naar achter.
- Hardop en overal. In de auto, aan tafel, op de fiets: ‘Wat is 6 × 8?’
- Focus op wat nog niet lukt. De sommen die al vlot gaan, hoeven niet steeds terug te komen.
Tip voor thuis: Schrijf de drie lastigste sommen van deze week op een briefje op de koelkast. Vraag ze elke dag één keer, en vervang een som zodra hij vlot gaat.
Tafels leuk oefenen: spelletjes zonder werkblad
Tafels oefen je het leukst met korte spelletjes die je overal kunt spelen: met dobbelstenen, zelfgemaakte kaartjes, een gewoon kaartspel, stoepkrijt of alleen je stem. Een spelletje van vijf minuten is genoeg. Stop terwijl het nog leuk is, dan wil je kind morgen weer. Een paar korte rondjes verspreid over de week blijven beter hangen dan één lange zit, en ze voelen minder als huiswerk.
- Dobbelstenen vermenigvuldigen. Gooi om de beurt twee stenen en vermenigvuldig de ogen; wie het hoogste antwoord heeft, krijgt een punt. Omdat de stenen bepalen welke som komt, oefen je de tafels van 1 tot en met 6 vanzelf door elkaar. Wil je een tafel extra oefenen, gooi dan één steen en doe die keer 7 of keer 8.
- Tafelmemory. Maak samen kaartjes met op het ene een som (6 × 8) en op het andere het antwoord (48), en speel er memory mee. Het maken van de kaartjes is al oefenen, en je kiest zelf de tien sommen die nog niet zitten, meestal uit de tafels van 6, 7 en 8.
- Oorlog met keer. Haal de plaatjes uit een kaartspel; aas telt als 1. Elke speler legt twee kaarten open en vermenigvuldigt ze, het hoogste antwoord wint alle vier de kaarten. Jullie rekenen elkaars som na, dus elke beurt oefent je kind twee sommen uit de tafels van 1 tot en met 10.
- Tafels springen. Teken met stoepkrijt een rij vakjes met de uitkomsten van een tafel (7, 14, 21, …) en laat je kind springend de rij opzeggen. Daarna wordt het moeilijker: wijs een los vakje aan en vraag welke som erbij hoort (35 is 5 × 7). Zo wordt het rijtje stap voor stap losse kennis; handig voor een nieuwe tafel zoals die van 3, 4 of 7.
- Vragen in de auto. Stel om de beurt een som, en laat je kind jou ook overhoren. Vraag ook eens andersom: ‘Welk getal keer 6 is 42?’ Je hebt niets nodig, de sommen komen vanzelf door elkaar en je kunt precies de tafels kiezen die nog lastig zijn.
Veel van deze spelletjes werken ook met plus en min. Ideeën daarvoor vind je in Hoofdrekenen oefenen: plussen en minnen slim aanpakken.
Liever iets op papier? Print de gratis tafelbingo, met somkaartjes uit de tafels van 2 tot en met 10.
Of oefen meteen online: bij gratis tafels oefenen kiest je kind zelf een of meer tafels en maakt een rondje van tien sommen, zonder account. Na een fout antwoord staat er een trucje bij.
Veelgemaakte fouten
7 × 8 =15 (fout)56 (goed)
Optellen in plaats van keer. Leg 7 rijtjes van 8 knikkers neer en tel samen: zo wordt ‘keer’ zichtbaar als groepjes.
7 × 8 =54 (fout)56 (goed)
Een buurantwoord uit een andere tafel (6 × 9 = 54). Dit zijn precies de sommen om vaker en losser te oefenen.
23 : 4 =4 rest 7 (fout)5 rest 3 (goed)
Een rest die groter is dan het deelgetal. Zolang er nog 4 over zijn, kan iedereen er nog één bij krijgen.
Zo helpt Summi
In de Tafelarena is elk goed antwoord een aanval op een monster. Summi houdt per tafel bij wat al vlot gaat en wat nog niet, en laat de lastige sommen vaker terugkomen, net voordat ze weg zouden zakken.
Summi herkent fouten zoals optellen in plaats van keer, of een rest die te groot is, en geeft daarna gerichte opgaven. In de oefenhoek kiest je kind zelf een tafel. Als ouder zie je per tafel hoe het gaat. Wat er naast de tafels in groep 5 aan bod komt, lees je in Rekenen in groep 5. Meer over breuken lees je in Breuken oefenen: uitleg en veelgemaakte fouten.
Uitlegvideo's om samen te kijken
Summi legt het in een paar minuten uit, met een handige truc en sommen om samen te oefenen. Kijk de video samen met je kind.
Keersommen: wat is keer?
De truc: omdraaien mag
Tafels van 2, 5 en 10
De truc: tellen in sprongen
Delen is eerlijk verdelen
De truc: draai de keersom om
Meer video's? Bekijk alle uitlegvideo's van Summi.
Handig voor andere ouders of de klassenapp?
Deel deze gids