Rekenen groep 3: wat leert je kind en hoe oefen je thuis?

Splitsen tot 10

Splitsen is de basis van groep 3. Je kind leert dat 7 bestaat uit 4 en 3, maar ook uit 5 en 2 of 6 en 1. Op school gebeurt dat vaak met een splitshuisje: bovenin, op het dak, staat het totaal. In de twee kamers eronder staan de twee delen.

De belangrijkste splitsingen zijn die van 10: de ‘vriendjes van 10’, zoals 6 en 4 of 7 en 3. Die heeft je kind later steeds weer nodig, vooral bij sommen over de 10.

Plus en min tot 10: de bussom

De eerste plus- en minsommen zijn vaak verhaaltjes met een plaatje. Een bekende is de bussom: in de bus zitten 4 mensen, er stappen er 3 in. Hoeveel zitten er nu in de bus? Zo ziet je kind wat een som betekent voordat het de cijfers ziet.

Het rekenrek

In bijna elke groep 3 staat een rekenrek: twee rijen van tien kralen. Op elke rij zijn er 5 rood en 5 wit. Door die kleuren hoeft je kind niet meer elke kraal te tellen. Het ziet in één keer dat 8 bestaat uit 5 rode en 3 witte, en dat 13 een volle rij van 10 is met nog 3 erbij.

Dat ‘in één keer zien’ is meer dan een handigheidje: het helpt je kind om van tellen naar rekenen te gaan. Twee handen met tien vingers werken op dezelfde manier: een volle hand is 5.

Getallen en sommen tot 20

Halverwege het jaar gaan de getallen tot 20. Je kind leert dat 14 een tien en een vier is. De eerste sommen tot 20 gaan nog niet over de 10 heen: je rekent alleen met de losse getallen achter de 10.

Ook nieuw zijn de dubbelen: 3 + 3, 5 + 5, 6 + 6. Kinderen onthouden die vaak snel, en ze zijn een handig opstapje. Wie weet dat 6 + 6 = 12, kan 6 + 7 uitrekenen als ‘eentje meer’. Dat heet een bijna-dubbele.

Daarnaast tellen kinderen in sprongen: per 2 (2, 4, 6, 8), per 5 en per 10. Aan het eind van het jaar tellen ze in sprongen van 10 door tot 100: 10, 20, 30, tot en met 100. Met getallen tot 100 rekenen komt pas in groep 4.

Over de 10: rekenen via de 10

Het lastigste stuk van groep 3 komt meestal aan het eind: sommen over de 10, zoals 6 + 8. Je kind leert dan eerst de 10 vol te maken en daarna de rest erbij te doen. Hier komen de vriendjes van 10 en het rekenrek samen.

In groep 4 moeten deze sommen uit het hoofd gaan lukken. Hoe dat verder gaat, lees je in Rekenen in groep 4.

De klok: hele uren

In groep 3 leert je kind de hele uren op de wijzerklok. De grote wijzer staat dan op de 12, de kleine wijzer wijst het uur aan. Halve uren komen aan het eind van groep 3 of in groep 4.

• zeven uur
• drie uur

Meer over de klok, ook voor later, lees je in Klokkijken oefenen: van hele uren tot tijdsduur.

Geld tellen tot €10

Je kind leert de munten van €1 en €2 en het briefje van €5 herkennen, en telt op hoeveel geld er ligt, tot €10. Daar komt de vijfstructuur van het rekenrek weer terug: een briefje van 5 is een volle hand.

Let op als je kind ‘4 euro’ zegt: dan telt het de stukken geld, niet wat ze waard zijn. Begin bij het grootste en tel verder: 5, 7, 8, 9.

Rekenen en lezen tegelijk

Groep 3 leert niet alleen rekenen, maar ook lezen. Een verhaaltjessom is voor veel kinderen daardoor nog lastig, ook als de som zelf makkelijk is. Op school wordt de opgave vaak voorgelezen, ook bij toetsen. Merk je dat je kind vastloopt op een opdracht, lees hem dan eerst samen voor. Dan weet je of het aan het lezen ligt of aan het rekenen.

Alle onderwerpen van groep 3 op een rij

Dit is de leerlijn die Summi in groep 3 volgt, gebaseerd op de tussendoelen van SLO. Het zijn 12 vaardigheden in 5 onderwerpen. 6 daarvan zijn nieuw in groep 3. De rest komt uit eerdere groepen en wordt nu vlotter of groter.

Zo oefen je thuis

• Gooi met twee dobbelstenen. Bij een dubbele worp zeg je samen de som: ‘dubbel 4 is 8’.
• Speel bussommen na met knuffels of autootjes: er zitten er 5 in, er stappen er 2 uit.
• Vraag ‘hoeveel nog tot 10?’ bij alles wat je telt: traptreden, knopen, druiven.
• Laat je kind in de winkel of bij het zakgeld munten tellen: eerst het briefje van 5, dan verder.
• Kijk samen op de klok bij het eten: ‘Het is zes uur, de grote wijzer staat op de 12.’